Τήν προσπάθεια παρουσίασης σημαινόντων τέκνων των Άνω Ποροίων θα τη αρχίσω από τον ήρωα  Ίτσιο Δημήτριο.
ΙΤΣΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Ο Δημήτριος Ίτσιος γεννήθηκε το 1906 στην ακόμα σκλαβωμένη τότε Μακεδονία απο βλάχους γονείς. Παντρεύτηκε την Άννα Κ. Νανοπούλου, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά, την Μαρία και τον Αναστάση. Με την κύρηξη του Δεύτερου Παγκόσμιου πολέμου επιστρατεύθηκε ώς έφεδρος λοχίας και υπηρετούσε στο Μπέλες, πάνω απο τα Άνω Πορόια.
Κατά την εισβολή των Γερμανών στο Μπέλες, στις 6 Απριλίου 1941, βρέθηκε να είναι επικεφαλής του Πολυβολείου Π8.
Η ώρα είναι 5.15΄ όταν ψηλά στην
"Ομορφοπλαγιά" του Μπέλες η ποιό τέλεια πολεμική μηχανή της εποχής αρχίζει το καταστροφικό της έργο.
Το πρώιμο γλυκοχάραμα έρχεται συντροφευμένο απο ομοβροντίες Γερμανικών πυροβόλων, όλμων και πολυβόλων. Αρχίζει η επίθεση. Ανταπαντούν οι υπερασπιστές της προκάλυψης. Τα μάτια του Ίτσιου και των συντρόφων του κατακόκκινα απο την ολονύχτια αγρυπνία ερευνούν πόντο-πόντο το έδαφος μπροστά τους. Με το δάχτυλο στην σκανδάλη είναι έτοιμοι να αντιτάξουν σκληρή αντίσταση στην ιταμή επίθεση. Η προκάλυψη αντιστέκεται ηρωικά. Ο ήλιος, στις πλαγιές του Μπέλες, αρχίζει σιγά-σιγά το καθημερινό του ανηφόρισμα. Κάποια στιγμή ακούγεται βόμβος αεροπλάνων. Τρία ή τέσσερα
"στούκας" πλησιάζουν την περιοχή και ξερνούν σίδηρο και φωτιά.
Στην σφοδρότητα των επίγειων και ουράνιων επιθέσεων δεν αντέχει άλλο η προκάλυψη.
Αναδιπλώνονται οι υπερασπιστές της πρώτης γραμμής. Έρχεται η σειρά των πολυβολείων. Θερίζουν τα πολυβόλα τους. Ατσάλινοι οι υπερασπιστές τους καθηλώνουν τους Γερμανούς. Τα αεροπλάνα βουτούν και ξαναβουτούν με λύσσα σκορπώντας φωτιά και όλεθρο. Τα οχυρά αντιστέκονται. Πρώτοι νεκροί οι Ανωπορογιώτες υπερασπιστές άλλων πολυβολείων
: Αργυρίου Αργύριος , Κορδένης Δημήτριος, Χουρσουτίδης Παναγιώτης, αφήνουν την τελευταία τους πνοή τούτη την ανοιξιάτικη μέρα στις πλαγιές του βουνού των παιδικών τους βιωμάτων. Ποτίζουν με το αίμα τους τα ιερά χώματα του. "Το ένα μετά το άλλο τα πολυβολεία σιγούν"
γράφει σε βιβλίο του ο συμπατριώτης μας δικηγόρος και συγραφέας Π.Πέννας.
Ο Ίτσιος όμως στο Π8 αντιστέκεται. Μαζί του και οι συγχωριανοί μας Ζιώγας Θ. και Κοζάρτσης Ι.
Έχουν 38000 φυσίγγια και είναι αποφασισμένοι να τα
"ξοδέψουν" με τη "δέουσα τσιγκουνιά". Κάποια στιγμή διατάζει τους άλλους να φύγουν, ο λοχίας Ίτσιος. Θα καλύψει μόνος του την σωτηρία τους. Μερικοί υπακούουν. Οι Ανωπορογιώτες όμως μένουν. Φίλοι και σύντροφοι στις δουλειές και στα γλέντια στο χωριό. Πιστοί συμμαχητές του τώρα στο Π8 στην απόφασή του για αντίσταση μέχρις εσχάτων. Στη θυσία. Μεθυσμένος ο Ίτσιος απο τους καπνούς και τη βαριά μυρωδιά της μπαρούτης, αλλά και σε κατάσταση έκστασης, αποκρούει με το πολυβόλο του τις λυσσασμένες απόπειρες των Γερμανών για κατάληψη του οχυρού του. Γυαλίζουν τα κράνη των σκοτωμένων Γερμανών στρατιωτών της Βέρμαχτ στον απριλιάτικο ήλιο. Οι επιθέσεις συνεχίζονται, πληθαίνουν, σκληραίνουν. Μα ο Ίτσιος δε σταματά με το πολυβόλο του να σκορπά τον όλεθρο και το θάνατο στο Γερμανό εισβολέα. Όσο ποιό πολύ κρατήσει στο μετερίζι του, τόσο ποιό ασφαλής θα γίνει η υποχώρηση των άλλων προς τα Κρούσια. Ούτε σκέψη για τη δική του σωτηρία με φυγή.
Η χαρά της θυσίας για την πατρίδα δίνει φτερά στην ψυχή, στα χέρια, στο πολυβόλο του λοχία. Οι άδειοι κάλυκες γεμίζουν τον ελεύθερο χώρο του πολυβολείου. Το τηλέφωνο με τη Διοίκηση απο ώρα έχει σιγήσει. Κάποια στιγμή τελειώνουν τα πυρομαχικά. Αμέσως μετά ακολουθεί μια αλλόκοτη σιωπή. Οι Γερμανοί λουφάρουν. Αυτό φαίνεται, περίμεναν. Το τελείωμα των φυσιγγιών. Ο Ίτσιος και οι σύντροφοί του με δυσκολία ανοίγουν τη βαριά σιδερόπορτα του φρουρίου τους. Τα άδεια φυσίγγια την είχαν φρακάρει. Σε λίγο βρίσκονται έξω. Στο γεμάτο απο καπνούς και μυρωδιά μπαρούτης και θάνατο αέρα του βουνού. Είναι προχωρημένο απόγευμα. Κράτησαν για καλά. Στην κατάσταση αυτή -μισοζαλισμένοι και ιδρωμένοι απο την περίεργη σιωπή-  ούτε που κατάλαβαν την περικύκλωσή τους, άοπλοι αυτοί, απο ομάδα Γερμανών. Ο επικεφαλής αξιωματικός σε άπταιστα Ελληνικά ζητά τον αρχηγό του φρουρίου Π8. Η σκηνή που ακολουθεί, ζωντανεύει, χωρίς υπερβολή, την Αλαμάνα με το Διάκο της εδώ πάνω στα αθάνατα Μακεδονικά βουνά. Ευθυτενής, με αγέρωχη αξιοπρέπεια χωρίς ίχνος πρόκλησης και κούφιας επίδειξης, κάνει ο Ίτσιος δυό-τρία βήματα μπροστά, χαιρετά στρατιωτικά το Γερμανό Αξιωματικό και με σταθερή φωνή αναφέρει
:
- Ίτσιος Δημήτριος, λοχίας πεζικού.
Ξαφνιάζεται ο άλλος. Στα μάτια του εύκολα θα μπορούσε να διακρίνει κανείς το θαυμασμό του για το παλληκάρι.
- Συγχαρητήρια λοχία. Με τη γενναιότητά σου ζωντάνεψες εδώ πάνω, σε τούτα τα βουνά, την πανάρχαια ιστορία των προγόνων σου.
Αμέσως μετά του κάνει νεύμα να τον ακολουθήσει. Τον οδηγεί στο ξέφωτο μπροστά απο το πολυβολείο, και δείχνοντας του τις δεκάδες των πτωμάτων των στρατιωτών του - πάνω απο 200 κατά έγκυρη εκτίμηση- του λέει.
- Αυτό που βλέπεις λοχία είναι έργο δικό σου.
Ο Ίτσιος γαλήνιος σαν όλους τους πραγματικούς ήρωες απαντά λακωνικά
:
- Έπραξα το καθήκον μου.
- Εσύ έπραξες το καθήκον σου. Τώρα η σειρά μου να
"εκτελέσω" κι εγώ το δικό μου καθήκον.
Και μπροστά στα έκπληκτα μάτια των Ελλήνων και Γερμανών στρατιωτών, βγάζει το πιστόλι του και στυλώνοντάς το στον κρόταφο του παλληκαριού τον εκτελεί εν ψυχρώ. Πέφτει άψυχο το παλληκάρι στα πόδια του εκτελεστή του. Μια αυλακιά άλικο αίμα πνίγει τα πρώτα αγριολούλουδα της
"Ομορφοπλαγιάς" σημαδεύοντας τα όρια της γενναιότητας της πατριδολατρίας και της θυσίας απο τη μια και της βαρβαρότητας, του φασισμού και της απανθρωπιάς απο την άλλη. Ψυχρή, εγκληματική δολοφονία. Δολοφονήθηκε ο Ίτσιος. Δεν έπεσε.
Μέρες και μήνες πλανιόταν ο
"θάνατος"
στην ατμόσφαιρα του βουλγαροκρατούμενου πια, όμορφου χωριού μας. Ο θάνατος των Γερμανών επιδρομέων απο το εκδικητικό πολυβόλο του Ίτσιου και των συντρόφων του. Ο θάνατος των παλληκαριών του χωριού, που βουβά, πνιχτά έκλαψαν οι αγαπημένοι τους στη σκοτεινιά της βουλγαρικής κατοχής.
Ίτσιος Δημήτριος !..
Η θυσία του έχει καταγραφεί σε σχετική πολεμική έκθεση του 111/70 τάγματος Πεζικού, όπου μεταξύ των άλλων, αναφέρονται
: ".ο γενναίος Ίτσιος Δημήτριος με το σκληρό θάνατό του θα εισέλθει στο πάνθεον των ηρώων και η ιστορία θα αναγράφει το όνομά του προς παραδειγματισμό των επερχόμενων γενεών....",.
Μεταθανάτια του απονέμεται ο βαθμός του Επιλοχία και το Αργυρό Αριστείο Ανδρείας.
Πολλά χρόνια μετά στήνεται στην
"Ομορφοπλαγιά" και κοντά στο θρυλικό πλέον Π8 αναμνηστική στήλη, το δε στρατόπεδο ονομάζεται "Στρατόπεδο Ίτσιου".

Τέλος στις 10 Αυγούστου 1980, σε επίσημη τελετή γίνονται τα αποκαλυπτήρια της γλυπτικής σύνθεσης της Κεντρικής Πλατείας των Άνω Ποροίων.
Εκείνη την ημέρα, η ευγνωμοσύνη των κατοίκων, ο στρατός, η Πατρίδα, τιμούν τον ήρωα Ίτσιο. Λιβανωτό μνήμης και χρέους απο επίσημους και ανεπίσημους.
Και σήμερα επίκαιρα όσο ποτέ ο ήρωας Ίτσιος Δημήτριος βροντοφωνάζει με τη χάλκινη σιωπή της προτομής του απο την Κεντρική Πλατεία του Μακεδονίτικου κεφαλοχωριού των Άνω Ποροίων, σε απόσταση αναπνοής απο τα συμβατικά σύνορα του ασύνορου Ελληνισμού, οτι τα κόκκαλα των παλαιών και νέων Μακεδόνων ηρώων τσακίζουν αλύπητα τα βέβηλα χέρια φίλων και εχθρών για όποια απόπειρα καπήλευσης της Ελληνικής ιστορίας.

Το κείμενο είναι  ελεύθερη διασκευή απο το βιβλίο του εξαίρετου συγχωριανού Στέργιου Δ. Ψάλτη.

 
ΠΕΤΡΟΣ  ΠΕΝΝΑΣ

Ο Πέτρος Πέννας γεννήθηκε στα Άνω Πορόια το 1902 και απεβίωσε στην Αθήνα στις 26 Σεπτεμβρίου 1994 σε ηλικία 93 ετών. H οικογένεια του κατά τα γεγονότα του Μακεδονικού Αγώνος είχε εγκατασταθεί στις Σέρρες και ο νεαρός τότε Πέτρος γνώρισε όλη τη δραματική πορεία της πόλεως: αποχώρηση των Τούρκων κατά τους βαλκανικούς πολέμους, αντίσταση των Σερραίων κατά την είσοδο των Βουλγάρων στην πόλη, βουλγαρικές βαρβαρότητες, εμπρησμός της πόλεως, απελευθέρωση της στις 29 Ιουνίου 1913 από τον Ελληνικό Στρατό. Το 1916 νέα βουλγαρική εισβολή στις Σέρρες και η μητέρα Πέννα και τα παιδιά να καταφεύγουν στον Πειραιά, ενώ ο πατέρας οδηγείται αιχμάλωτος στην Βουλγαρία, όπου και πεθαίνει. Ο νεαρός Πέτρος εγγράφεται στην Νομική (1919), μετέχει, λίγο μετά, στην μικρασιατική εκστρατεία, επιστρέφει στην Αθήνα και ασκεί επί 47 ολόκληρα έτη το επάγγελμα του δικηγόρου. Δεν ξεχνά ποτέ την πόλη του, αρχίζει να συγγράφει την ιστορία της, ενώ το 1938 εκδίδει το περιοδικό Σερραϊκά Χρονικά. Στρατεύεται το 1940 και πολεμά στην Πίνδο, επιστρέφει και δραστηριοποιείται σε επιτροπές που καταγγέλλουν τις βουλγαρικές βαρβαρότητες στην Μακεδονία.Το 1952 μετέχει ενεργώς στην ίδρυση της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Σερρών - Μελενίκου διατελέσας Γ. Γραμματεύς και Πρόεδρός της.
Αρθρογραφούσε συχνά σε εφημερίδες και περιοδικά των Σερρών, έκαμε διαλέξεις και ανακοινώσεις σε επιστημονικά συνέδρια, αναμίχθηκε στην πολιτική και διετέλεσε δυο φορές βουλευτής Σερρών και γ. γραμματεύς του Υπουργείου Κοινωνικής Προνοίας την περίοδο 1946 - 1950. Τιμήθηκε από την πόλη των Σερρών με το μετάλλιο τιμής (1990 και 1993).Εκτός από την ιστορία των Σερρών έγραψε πλήθος μελετών. Αναφέρουμε μερικές από αυτές που έχουν αντικείμενό τους τις Σέρρες και την περιοχή των, όπως: Η δημοτική ποίηση στο νομό Σερρών, Ανατολικομακεδόνες άποικοι εν Αυστροουγγαρία, Ο Δημήτριος Καλαμβακίδης και το εν Μελενίκω τυπογραφείον του, Ο Εμμ. Παππάς και η συμβολή των Σερραίων εις την επανάστασιν του 1821, Το Κοινόν Μελένικον και το Σύστημα Διοικήσεως του, Ο Μακεδών Αναστάσιος Πολυζωϊδης, Έριδες περί την κοινοτικήν οργάνωσιν της πόλεως των Σερρών, Ο Αναστάσιος Παλλατίδης και τα χειρόγραφα του, Το κτηματολόγιον του Κοινού Μελενίκου, Κατάλογος Δωρητών και ευεργετών του "Κοινού", Ο Αθανάσιος Φωτιάδης, Ο Στρυμών και τα παραγωγικά έργα της πεδιάδας των Σερρών επί Τουρκοκρατίας, Η ιστορική παρουσία της Βισαλτίας και της Νιγρίτας, Το χρονικόν της φωτιάς, Η εθνική και πολιτιστική προσφορά της σερραϊκής οικογενείας Αθανασίου Παπαφωτίου, Η οργάνωση του Μακεδονικού Αγώνα στην περιοχή του Σαντζακίου Σερρών,
Τα Ανω Πορρόια Σερρών, Το διαμάντι του Μπέλες κ.λ.π. Γνωστές είναι οι μελέτες του: Αι Σέρραι προ της καταστροφής, Ο ιστορικός θρήνος του Σερραίου ιερέως Παπασυναδινού, Ο Δημήτριος Μαρούλης, το διδασκαλείον του και η εν Σέρραις δράσις του και το Χρονικόν των Σερρών του Σερραίου παπα Συναδινού, το ιστορικό μελέτημα Χρύσανθος μητροπολίτης Σερρών 1808 -1824. Ασχολήθηκε με την ποίηση εμπνεόμενος από τις παιδικές αναμνήσεις, την Κερκινίτιδα, τα χωριά, τραγούδησε την ελπίδα, και την νιότη και τα περισσότερα ποιήματα του δημοσίευσε με το ψευδώνυμο Πέτρος Στρυμώνας στην εφημερίδα "Πρόοδο" των Σερρών. Η ιστορία των Σερρών αποτελεί ασφαλώς το μεγάλο του έργο. Την παρουσιάζουμε στις γενικές γραμμές της με βάση την β' έκδοση του 1966. Ουσιαστικώς, το γράφει και στον υπότιτλο, ο Πέννας καλύπτει την περίοδο 1383, έτος της κατακτήσεως των Σερρών από τους Οθωμανούς ως το 1913, έτος απελευθερώσεώς των από τον ελληνικό στρατό. Στην εισαγωγή δίδει μια περιληπτική εξιστόρηση των γεγονότων ως την τουρκική κατάκτηση, διαφοροποιημένη ασφαλώς από όσα έγραψε ο Στράτης στην ιδική του ιστορία, πλην όμως με άκρως επιστημονική παράθεση των πηγών με τη μορφή των παραπομπών. Ακολούθως ασχολείται με την Τυπογραφία, το Κάστρο και την Ακρόπολη των Σερρών παρέχοντας μάλιστα και σχεδιαγράμματα και καταγράφοντας τους περιηγητές όπως τον Εβλιγιά Τσελεπή, τον Robert de Dreux, τους Γάλλους προξένους Avusy και Cousinery που ασχολήθηκαν με αυτά. Στο Α' βιβλίο ο Π. Π. ασχολείται με τας Σέρρας υπό τον Τουρκικόν Ζυγόν διηγούμενος την κατάληψη των Σερρών από τους Τούρκους το 1383, την επακολουθήσασα κατάσταση, την επανάκτηση των από τον Μανουήλ Παλαιολόγο. Ακολουθεί η εξιστόρηση των γεγονότων στις παραμονές του 1453, η παρουσία της Μάρας, η έλευση και ο απαγχονισμός του Δαβίδ Κομνηνού, οι περιπέτειες των κατοίκων στα γεγονότα του 1571, οπότε εκδηλώθηκαν επαναστατικά κινήματα στην Ελλάδα. Περίπου τα αυτά, εξάλλου, γράφει και ο Στράτης μόνον που ο Π. Πέννας καταγράφει τις πηγές του, χρησιμοποιεί συνδυαστικά την βιβλιογραφία, κάμει χρήση ανέκδοτων πηγών.  Στο επόμενο, τρίτο κεφάλαιο, ο λόγος για την περιώνυμη Κοινοτική Οργάνωση των Σερρών, την Πολιτεία των Σερρών. Είναι ο παλαιός αυτός, επί Βυζαντίου ακόμα, κοινοτικός θεσμός του οποίου οι πράξεις καταγράφονται στον αρχαίο κώδικα της Μητροπόλεως 1603 - 1913 που διηρπάγη από τους Βουλγάρους το 1913. Έχει ωσαύτως την ευκαιρία να ομιλήσει ο Πέννας για τους Εθνικούς Κανονισμούς του 1856, τις κομματικές έριδες τσιπλάκιδων και τσορμπατζίδων, αλλά και τον νέο κανονισμό του 1913. Ακολουθούν τα σχετικά με τον Ισμαήλ και Γιουσούφ μπέη Σερρεσλή τις παραμονές του Αγώνος του 1821, τις αλβανικές αυθαιρεσίες, την παρουσία του Νικοτσάρα στα μέρη των Σερρών το 1807 με την εποποιία στη γέφυρα του Αγγίτου. Φυσικά ένα κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στον Εμμανουήλ Παπά όπου περιγράφεται η δράση του στην Χαλκιδική, η κατάσταση στις Σέρρες μετά το κίνημα του με πληθωρική παράθεση των πηγών που αφορούν τον ίδιο και τα συμβάντα στις Σέρρες στις 8 Μαΐου 1821, για τα οποία έχω την αίσθηση μιας κάποιας εξάρτησης του Πέννα από τον Στράτη και το βιβλίο του για τον Εμμανουήλ Παπά. Τον ενδιαφέρει επίσης η τύχη των μελών της οικογένειας του Εμμ. Παπά. Το B' βιβλίο είναι αφιερωμένο στα μετεπαναστατικά χρόνια, εδώ ομιλεί κυρίως για την εμφάνιση του Πανσλαβισμού στην περιοχή, την αντίδραση των Σερραίων κατά την περίοδο 1872 - 1904 σ' ότι αφορά μάλιστα την συνθήκη του Αγίου Στεφάνου του 1878. Ομιλεί, ωσαύτως, για την δράση των Βουλγάρων κομιτατζήδων στην Βροντού, το Λάκκος, το Νευροκόπι, το Ζίρνοβο, το Μελένικο, το Σιδηρόκαστρο και το Πετρίτσι.
Στο Β' αυτό βιβλίο γίνεται χρήση του έργου του Β. Λάουρδα για την Μητρόπολη Νευροκοπίου, αλλά πάντοτε με την ικανότητα να συνδυάζει ο Πέννας τις πηγές με την παράθεση νέων πληροφοριών.
Εξιστορούνται, ακολούθως, ο ένοπλος Μακεδονικός Αγών στις Σέρρες, η δράση από το 1903 των οπλαρχηγών Αντωνάκη, Πέου, Αναστ. Χ#πανταζή, η ίδρυση του Ορφέως και η συμβολή του στον Αγώνα, η δράση του Στέργιου Βλαχμπέη, του καπετάν Μητρούση, του καπετάν Γιαγκλή, το έργο του Προξένου Αντωνίου Σακτούρη κατά την περίοδο 1906 -1909, ο ηρωισμός της διδασκάλισσας Αγγελικής Φιλιππίδου στην Κλεπούσνα. Ομιλεί ωσαύτως ο Π. Π. για τον καπετάν Δούκα Ζέρβα, τον Ιωάννη Μάρτζιο, τον Βασ. Τζουβαλτζή, τον Θεόδωρο Μπουλασίκη, τον οικονομικό πόλεμο των Σερραίων κατά των σχηματικών Βουλγάρων, τον Καπετάν Παπαμιχάλη, τον καπετάν Στρατή, τον ηρωικό θάνατο του καπετάν Μητρούση, τον καπετάν Ανδρέα Μακούλη της Δοβίστας, τις βουλγαρικές βιοπραγίες το 1907 στις Σέρρες τον απαγχονισμό του Ν. Παναγιώτου και του Γιάννη Ούρδα, το Σύνταγμα των Νεότουρκων του 1908 και πώς υποδέχθηκαν αυτό οι Σερραίοι. Αναλυτικός είναι, επίσης, ο Π. Πέννας για τον Α' Βαλκανικό πόλεμο, τον βουλγαρικό ζυγό της περιόδου 24 Οκτ. 1912 - 29 Ιουν. 1913, τις βουλγαρικές ωμότητες, την πυρπόληση της πόλεως και τέλος την απελευθέρωση της από τον ελληνικό στρατό. Στο τέταρτο βιβλίο ο Π. Πέννας ασχολείται με την εμπορική ακμή των Σερρών, το βαμβάκι τον καπνό, την εμποροπανήγυρη των Σερρών, το "κερβάνι", την εμπορική ανάπτυξη της πόλεως, την συμβολή του σιδηροδρόμου και του καπνού σ' αυτήν, την ίδρυση του νοσοκομείου, τους ευεργέτες του κοινού από το 1813 ως το 1905. Πλήθος πληροφοριών παρέχει ο Π. Π. για την εκπαιδευτική κίνηση και τη ζωή στις Σέρρες, τας Αθήνας της Μακεδονίας, όπου εκτενής αναφορά στον Δημ. Μαρούλη, τον Ιωάννη Δέλλιο, την Γρηγοριάδου, τους διδασκάλους από το 1696 και εξής, όπου μάλιστα η εκτενής αναφορά όλων αρρένων και θηλέων. Σε ιδιαίτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα σχετικά με την εκκλησία των Σερρών από τα χρόνια του Απ. Παύλου και εξής, όπου ο Π. Π. συντάσσει επισκοπικό κατάλογο από τον Μαξιμιανό των μέσων του 5ου αι. ως τον μητροπολίτη Κ. Καρδαμένη. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τα χριστιανικά και τουρκικά μνημεία, ήτοι τον ναό των Αγίων Θεοδώρων, τον Άγιο Γεώργιο τον Κρυονερίτη, τον Άγιο Νικόλαο της Ακροπόλεως, την Μονή του Τιμίου Προδρόμου, αλλά και το Εσκί - Τζαμί, το τέμενος του Αχμέτ Πασά, το Κοτζά Μουσταφά Πασά τζαμί, τα μαυσωλεία των κατακτητών και το Δημόσιο Ωρολόγιον.  Τελικώς το έργο του Π. Πέννα διακρίνεται για το γλαφυρό ύφος, την ρέουσα γλώσσα, καθαρεύουσα πάντα, την ασφαλή παράθεση των πηγών αλλά με μόνον μειονέκτημα την εκτενή παράθεση μερικών εξ αυτών ως σώμα του βιβλίου που διακόπτει κατ' εμέ, την ροή του λόγου. Θα μπορούσε, βεβαίως, να χρησιμοποιήσει το Αρχείον του Προξενείου Σερρών και να έχει μικρότερη εξάρτηση από τον Στρατή και τον Λαούρδα, την Αγγελική Στράτη κ.α. σε ορισμένα κεφάλαια του βιβλίου του. Οπωσδήποτε πρόκειται για έργο πνοής με τεράστια συμβολή στην εθνική μας αυτοσυνειδησία.

 

Παρακαλώ όποιον έχει την καλή διάθεση να μου στείλει τα βιογραφικά -αν είναι δυνατόν και φωτογραφίες- και όποιου άλλου τέκνου του χωριού,  η προσφορά του οποίου είναι σημαντική και αναμφισβήτητη . Φυσικά για λόγους δεοντολογίας θα δημοσιευθούν μόνο βιογραφίες ατόμων που δεν βρίσκονται στη ζωή.

Θα ήταν ευχής έργο η κεντρική πλατεία του χωριού να ονομασθεί -σαν ελάχιστος φόρος τιμής στο άξιο τέκνο του χωριού- Πλατεία Δημητρίου Ίτσιου.
Θα ήταν επίσης ευχής έργο να ονομασθούν οι βασικοί -άν όχι όλοι- δρόμοι του χωριού με τα
ονόματα γενικώς παραδεκτών  άξιων τέκνων του χωριού που δεν βρίσκονται στην ζωή σαν φωτεινό παράδειγμα πρός μίμηση όλων μας.